برنامه فرزندپروری مثبت سبک زندگی، یک مداخله خانوادگی برای کودکان چاق است که توسط مرکز فرزندپروری و خانواده دانشگاه کوئیزلند طراحی شده است. افراد هدف در این مداخله شامل کودکان چاق و سنگین وزن در سنین 5 تا 10 سال هستند. این برنامه در واقع نوع تعدیل شده سطح چهارم از برنامه فرندپروری مثبت است که دارای چند جلسه اضافی برای پرداختن به موضوعاتی شامل تغذیه و فعالیت جسمی می شود. این برنامه بر اساس مشورت با تیم درمانی شامل روانشناس، متخصص کودک، فیزیوتراپیست، متخصصان تغذیه و ورزش بنیان گذاری شده است وهدف آن پیشگیری از مشکلات مزمن افزایش وزن با بهبود تغذیه و فعالیت جسمی کودکان و افزایش اعتماد به نفس و مهارت های والدین در مدیریت سبک زندگی کودکان می باشد. این برنامه 16 جلسه دارد که شامل 10 جلسه گروهی و 6 جلسه تلفنی است. 12 جلسه اول به صورت هفتگی و 4 جلسه نهایی به شکل دوهفته یک بار برگزار می شوند و در کل این برنامه حدود 20 هفته به طول می انجامد. جلسات اول تا هشتم، دوازدهم و شانزدهم به صورت گروهی و با حضور 8 تا 10 والد برگزار می شوند. جلسات تلفنی 15 تا 30 دقیقه ای هستند.

با توجه به این که محوریت این برنامه  بر خود تنظیمی قرار دارد، والدین اهداف درمانی را خودشان انتخاب می کنند، بر رفتار خود و کودکشان نظارت می کنند و پیشرفتشان را ارزیابی می نمایند. جلسه اول، به مصاحبه انگیزشی برای افزایش تعهد به تغییر در والدین اختصاص دارد. هدف این جلسه، طبیعی جلوه دادن تجربیات والدین، پرورش حس حمایت نسبت به اعضا گروه و رشد مشارکت فعال در گروه است. سود و زیان تغییر در سبک زندگی بررسی می شود. تکلیف خانگی والدین برای این جلسه، نظارت بر غذاخوردن کودک (شامل مصرف مواد غذایی موجود در هر یک از 5 دسته مواد غذایی) و میزان فعالیت جسمی و تلوزیون دیدن کودکان است. از این اطلاعات در جلسه دوم و سوم برای انتخاب اهداف درمانی استفاده می شود.  طی جلسات دوم تا هشتم راهکارهایی برای دستیابی به اهداف تعیین شده مطرح می شوند. از جمله این راهکارها می توان به جایگزین کردن خوردنی هایی سالم تر به جای خوراکی ها و نوشیدنی های شیرین، تغییر دستور پخت غذاها و کاهش چربی و روغن آن ها، مطالعه برچسب های مواد غذایی برای انتخاب خوردنی های سالم تر و استفاده از برنامه روتین های خوردن اشاره کرد. راهکارهای فعالیت جسمی شامل کاهش زمان تماشای تلوزیون و کامپیوتر، بهبود مهارت های حرکتی کودکان، انجام فعالیت های پرجنب و جوش به جای کارهای آرام و تشویق کودکان به ورزش کردن می باشند. برای انجام این فعالیت ها یک سری تکنیک ها به والدین آموخته می شوند. این راهکارها شامل افزایش اعتماد به نفس (مثلا بهبود رابطه مثبت والد و کودک)، تشویق رفتارهای سالم تر (مثلا استفاده از تکنیک توجه) و مدیریت رفتارهای مشکل زا (مثلا استفاده از روتین های فرزندپروری برای مقابله با مشکلات رفتاری) هستند.

طی 8 جلسه بعدی والدین در جلسات تلفنی هفتگی شرکت می کنند. در جلسه دوازدهم، روتین فعالیت طراحی شده به والدین معرفی می شود که برای رویارویی با شرایط سخت مفید می باشد. جلسات تلفنی انجام این روتین ها را ارزیابی می کنند. جلسه گروهی نهایی به مرور پیشرفت ها و حفظ نتایج درمان می پردازد. 

در پژوهشی که در استرالیا بر روی 101 خانواده دارای کودک سنگین وزن یا چاق انجام شد، دو گروه درمان و لیست انتظار (که درمان را 12 ماه دیرتر دریافت می کردند) تشکیل شدند. نتایج نشان دادند که کاهش نمره BMI ، تغییر الگوی سبک زندگی (کاهش انرژی مصرفی)، سازگاری کودک (کاهش مشکلات رفتاری کلی، مسائل اجتماعی و اختلالات رفتاری مرتبط با سبک زندگی)،  رفتارهای والدین (کاهش روش های مستبدانه فرزندپروری، افزایش اعتماد به نفس و مدیریت رفتارهای مرتبط با تنظیم وزن کودک) اتفاق افتاد. پس از یک سال تقریبا نیمی از شرکت کنندگان کاهش معنی داری در نمره  BMI گزارش کردند.

به دلیل عود مشکلات در بعضی از خانواده ها طی پیگیری، برنامه از 12 جلسه به 20 جلسه افزایش یافت. طی جلسات افزوده شده به تعمیم نتایج و نگهداری اثرات درمانی پرداخته شد.

 

نوشته شده توسط دکتر اسما عاقبتی در دوشنبه پنجم تیر 1391 |